cạn lời

Trước sự ngang ngược của đứa trẻ, bố mẹ nó chỉ biết cạn lời.

Định nghĩa

1. Thành ngữ (Tính từ):
   • Hết lời để nói, không còn gì để bàn luận thêm: Trạng thái khi một người đã nói hết mọi lý lẽ, lập luận hoặc cảm xúc của mình về một vấn đề và không thể hoặc không muốn nói thêm điều gì nữa. Thường diễn tả sự bất lực, mệt mỏi, hoặc tuyệt vọng trong giao tiếp hoặc tranh luận.
   • Không còn lời lẽ nào để diễn tả: Cảm giác choáng ngợp đến mức không tìm được từ ngữ thích hợp để mô tả.

Ví dụ sử dụng

• Thành ngữ (Tính từ):
  • Giải thích mãi mà anh ấy không hiểu, tôi thực sự cạn lời. (Tôi đã hết lời để giải thích.)
  • Trước sự ngang ngược của đứa trẻ, bố mẹ nó chỉ biết cạn lời. (Bố mẹ không còn lời nào để nói với đứa trẻ.)
  • Cảnh hoàng hôn nơi đây đẹp đến cạn lời. (Cảnh đẹp đến mức không còn từ ngữ nào để diễn tả.)

Các cách sử dụng nâng cao

• "Cạn lời không nói nên lời": Nhấn mạnh trạng thái choáng váng, xúc động hoặc bất ngờ đến mức hoàn toàn không thốt được thành lời.
  • Nghe tin dữ, bà ấy cạn lời không nói nên lời.
• "Đến mức cạn lời": Dùng để nhấn mạnh mức độ cao của một tình huống (thường tiêu cực) dẫn đến việc không còn gì để nói.
  • Hành vi của hắn thật là đến mức cạn lời.
• "Chỉ biết cạn lời": Diễn tả phản ứng duy nhất còn lại là im lặng vì bất lực.
  • Đối mặt với lý lẽ ngang ngược ấy, tôi chỉ biết cạn lời.

Biến thể và từ gần giống

• Hết lời: (Thành ngữ) Có nghĩa tương tự "cạn lời", chỉ việc đã nói hết mọi điều.
• Bất lực: (Tính từ) Không có khả năng hành động hoặc thay đổi, thường là nguyên nhân dẫn đến cảm giác "cạn lời".
• Lặng thinh / Im lặng: (Động từ/Tính từ) Hành động không nói, có thể là hệ quả của việc "cạn lời".

Từ đồng nghĩa

• Hết ý: (Thành ngữ, thông tục) Hết ý kiến, hết cách để nói hoặc bàn.
• Không còn gì để nói: (Cụm từ) Nghĩa đen của thành ngữ "cạn lời".

Các cụm từ (phrasal verbs) liên quan

(Không áp dụng trực tiếp vì đây là một thành ngữ cố định trong tiếng Việt)

Thành ngữ liên quan

• Cạn tàu ráo máng: Hết sạch nguồn lực, của cải (nghĩa đen chỉ việc hết nước trong bể chứa và máng ăn cho gia súc). Có thể dùng ẩn dụ cho việc hết ý tưởng, tương tự "cạn lời" trong một số ngữ cảnh.
• Nói hết nước hết cái: Nói rất nhiều, nói đến kiệt sức hoặc hết mọi lý lẽ, là quá trình dẫn đến trạng thái "cạn lời".